شاخص ارزش مبنا (GSI) چیست؟
GSI یا Global Settlement Index معادل دلاری ارزش مبناست: ارزش ذاتی کالا بر ضریب تسویه دیجیتال (نرخ تتر) تقسیم می‌شود. این شاخص، زبان مشترک مقایسه کالاهای غیرهم‌جنس در شبکه خط‌کش است.
مبانی محاسبه ارزش ذاتی
- برابری جهانی: برای کالاهای دارای قیمت جهانی، مبنا = قیمت جهانی × ضریب تسویه دیجیتال.
- مبنا و حاشیه توزیع: برای کالای تک‌فروشی یا تحویل بنگاه، مبنا = قیمت مرجع هم‌برند (عمده، بانکی یا تحویل کارخانه).
- میانه همتایان: برای عرضه‌کننده مبنا، مبنا = میانه قیمت تامین‌کنندگان هم‌گروه همان خانواده کالایی.
- کالای وارداتی: پس از تکمیل اوراکل قیمت جهانی و نرخ‌های گمرکی، فرمول کامل هزینه ورود (تعرفه، ارزش افزوده و سود توزیع) اعمال می‌شود.
حباب قیمتی و انحراف شاخص
حباب قیمتی اختلاف قیمت بازار با ارزش ذاتی است: (قیمت بازار − ارزش ذاتی) ÷ ارزش ذاتی. مقدار مثبت یعنی کالا گران‌تر از مبنا معامله می‌شود و مقدار منفی یعنی فرصت ارزش زیر قیمت مبنا.
بازه اطمینان
حول ارزش ذاتی یک بازه اطمینان ±۳٪ در نظر گرفته می‌شود. علاوه بر آن، پراکندگی شبکه عرضه و تعداد تامین‌کنندگان فعال در امتیاز اطمینان هر کالا لحاظ می‌شود؛ هرچه عرضه‌کننده بیشتری قیمت ثبت کنند، اطمینان محاسبات بالاتر است.
منابع داده
- شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز (TGJU) برای فلزات، سکه و ارز.
- بورس جهانی (via TGJU) برای کالاهای جهانی.
- آهن آنلاین برای میلگرد و محصولات فولادی.
- باما (Bama.ir) برای بازار خودرو.
- ضریب تسویه دیجیتال از شاخص USDT_IRR به‌صورت دوره‌ای به‌روزرسانی می‌شود.
شفافیت و محدودیت‌ها
تحلیل‌ها توصیه سرمایه‌گذاری نیستند و صرفاً موقعیت قیمت لحظه‌ای بازار را نسبت به مبنا نشان می‌دهند. کالاهی که هنوز مبنا یا تاریخچه کافی ندارند، با قیمت بازار به‌عنوان مرجع موقت نمایش داده می‌شوند و نسخه فرمول هر محاسبه در کنار رکورد آن ذخیره می‌شود.